Πρωτοπρεσβύτερος π. Χ. Μ. Οι Άγιοι Αθανάσιος και Κύριλλος

DSCN0890.jpg
Στις 18 Ιανουαρίου αγαπητοί μου, η Εκκλησία εορτάζει και τιμά την ιερή μνήμη δυό μεγάλων ιεραρχών και οικουμενικών διδασκάλων, του αγίου Αθανασίου και του αγίου Κυρίλλου. Και οι δύο υπήρξαν αρχιεπίσκοποι Αλεξανδρείας. Κι οι δυό, πρώτα ο άγιος Αθανάσιος κι ύστερα ο άγιος Κύριλλος, υπήρξαν από τους μεγάλους αγωνιστές κατά των αιρέσεων και πρόμαχοι της Ορθοδοξίας. Η Εκκλησία τους εορτάζει χωριστά. Τον Άγιο Αθανάσιο στις 2 Μαΐου και τον άγιο Κύριλλο στις 9 Ιουνίου. Αλλά τους εορτάζει και τους δύο μαζί σήμερα.
Απέχουν 80 χρόνια επιγείου ζωής ο ένας από τον άλλο. Ο Άγιος Κύριλλος γεννήθηκε δυό χρόνια μετά το θάνατο του αγίου Αθανασίου. Και οι δυό με το πέρασμά τους από το θρόνο της Αλεξάνδρειας σφράγιζαν την ιστορία και τη ζωή της Εκκλησίας.
Ο άγιος Αθανάσιος γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια το έτος 295. Οι γονείς τους ήσαν Χριστιανοί. Μετά τις σπουδές του, έφυγε στην έρημος κι εκεί ασκήθηκε στην αρετή. Τότε γνώρισε και τον άγιο Αντώνιο, του οποίου αργότερα έγραψε το βίο.
Όταν γύρισε από την έρημο, ο αρχιεπίσκοπος της Αλεξάνδρειας Αλέξανδρος τον χειροτόνησε διάκονο και τον πήρε μαζί του. Τότε φάνηκε η μεγάλη αίρεση του Αρείου. Ο Άγιος Αθανάσιος στάθηκε άξιος και ικανός βοηθός του αρχιεπισκόπου. Όταν το έτος 325 έγινε η πρώτη οικουμενική Σύνοδος στην Κωνσταντινούπολη, ο άγιος ήταν μαζί με τον αρχιεπίσκοπο Αλέξανδρο, αν και ήταν ακόμα διάκονος, εν τούτοις υπήρξε ο στύλος της Συνόδου. Η νίκη της Εκκλησίας εναντίον του Αρείου ήταν κυρίως νίκη του Αγίου Αθανασίου.
Το έτος 326 ο άγιος διαδέχθηκε τον Αλέξανδρο στο θρόνο της Αλεξάνδρειας, αλλά οι αρειανοί, που ήσαν πολλοί και επηρέαζαν ακόμα και τον αυτοκράτορα, δυσκόλεψαν πολύ το έργο του.
Κατόρθωσαν και συγκάλεσαν τοπικές Συνόδους και καθαίρεσαν δύο φορές τον άγιο Αθανάσιο. Σχεδόν σαράντα χρόνια τα πέρασε στην εξορία. Και το 366 γύρισε οριστικά στο ποίμνιό του και εκοιμήθει το 373 σε ηλικία 78 ετών. Παρόλο που έζησε τόσα χρόνια εξόριστος από τόπο σε τόπο, έγραψε και μας άφησε σπουδαία θεολογικά συγγράμματα του, που είναι η βάση της ορθόδοξης θεολογίας.
Ο Άγιος Γρηγόριος ο θεολόγος, αρχίζοντας το λόγο του στον άγιο Αθανάσιο, λέγει⋅ «Αθανάσιον επαινών, την αρετήν επαινέσομεν». Ταυτίζει δηλαδή τον άγιο με την αρετή.
Το έτος 375, δηλ. δυο χρόνια μετά το θάνατο του αγίου Αθανασίου, γεννήθηκε ο άγιος Κύριλλος. Ήταν ανηψιός του αρχιεπισκόπου Αλεξανδρείας Θεοφίλου. Στην αρχή υπηρέτησε ως διάκονος κοντά στο θείο του. Και μετά το θάνατο του θείου του ο άγιος Κύριλλος έγινε αρχιεπίσκοπος Αλεξανδρείας. Είναι και αυτός από τους μεγάλους Πατέρες της Εκκλησίας και οικουμενικός διδάσκαλος. Στα 32 χρόνια της αρχιερατείας του, μέχρι το 444 που πέθανε, εργάστηκε πολύ για να ξεκαθαρίσει την Εκκλησία της Αλεξάνδρειας από τις αιρέσεις. Υπήρξε ο αρχηγός στην Τρίτη οικουμενική Σύνοδο που έγινε το 431 στην Έφεσο, που κατεδίκασε το Νεστόριο.
Η Τρίτη Οικουμενική Σύνοδος εδογμάτισε και ομολόγησε, ότι η αγία Παρθένος είναι Θεοτόκος.
Άφησε ο άγιος Κύριλλος σπουδαία θεολογικά συγγράμματα, ερμηνευτικά, και θεολογικά, που είναι πολύτιμη πηγή για τη σπουδή της ορθόδοξης Θεολογίας.
Το «Θεοτόκος» είναι η λέξη κλειδί της Ορθοδοξίας. Απ’ όλα τα ονόματα, με τα οποία η Εκκλησία εκόσμησε την Παναγία, το Θεοτόκος εκφράζει τέλεια το μυστήριο της σάρκωσης του Θείου Λόγου. Η Παρθένος Μαρία γέννησε το Θεό, που έγινε άνθρωπος. Ο Άγιος Κύριλλος διδάσκει⋅ «Ει γαρ εστί Θεός ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός, πώς ου Θεοτόκος η αγία Παρθένος»; Αφού ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός είναι Θεός, πώς η αγία Παρθένος που τον γέννησε δεν είναι Θεοτόκος;
Ο Άγιος Αθανάσιος και ο Άγιος Κύριλλος, όπως είπαμε είναι και οι δύο Αλεξανδρινοί και μεγάλοι πρόμαχοι της Ορθοδοξίας. Αυτός είναι και ο λόγος που η Εκκλησία μας τους εορτάζει μαζί.  Ο ένας στην πρώτη κι ο άλλος στην τρίτη Οικουμενική Σύνοδο πρωτοστάτησαν. Ο ένας εναντίον του Αρείου και ο άλλος εναντίον του Νεστορίου, που και οι δυό αρνιούνται τη θεότητα του Ιησού Χριστού. Ο Άρειος έλεγε ότι ο Υιός δεν είναι γέννημα, αλλά κτίσμα του Θεού και ο Νεστόριος έλεγε ότι η Παρθένος Μαρία δεν είναι Θεοτόκος, αλλά Χριστοτόκος.
Οι άγιοι όμως κατετρώπωσαν τους υπεναντίους. Πολύ σωστά το τροπάριο των δυό μεγάλων πατέρων και οικουμενικών διδασκάλων λέγει⋅ «έργοις λάμψαντες ορθοδοξίας, πάσαν σβέσαντες κακοδοξίαν, νικηταί τροπαιοφόροι γεγόνανε… ταις των πρεσβείαις ο Θεός ελέησον και σώσον ημάς. Αμήν.